De gemberbierplant is geen plant, maar een bijzondere symbiotische cultuur van gist en bacterie. Met suiker, water en gember maak je er een fris, licht bruisend gemberbier mee. En de cultuur groeit gewoon door.
De gemberbierplant (in het Engels ginger beer plant) is een anaerobe startercultuur voor gemberbier: een van nature voorkomend, zichzelf vermeerderend organisme dat doet denken aan een gelei-achtige korstmos. Het is geen plant in de botanische zin, maar een samenwerking tussen micro-organismen.
De cultuur bestaat uit een primaire gist, bekend als Saccharomyces pyriformis, en een primaire bacteriesoort, Brevibacterium vermiforme, tegenwoordig aangeduid als Lactobacillus hilgardii. Samen brengen zij de fermentatie op gang van een suikeroplossing waaraan gember is toegevoegd, en zetten die om in een zure, bruisende drank met een aangenaam gemberachtig aroma: gemberbier.
Een mysterieuze herkomst
De precieze oorsprong van de gemberbierplant is een raadsel. Men vermoedt dat de cultuur uit de Kaukasus komt en tijdens de Krimoorlog naar Engeland is meegenomen. Vanaf de negentiende eeuw werd hij daar gebruikt om thuis gemberbier te brouwen, lang voordat de gefabriceerde frisdranken de markt overnamen. De wetenschappelijke beschrijving van de cultuur gaat terug tot het einde van de negentiende eeuw, toen onderzoekers de gist en de bacterie voor het eerst in kaart brachten.
Hoe de cultuur werkt
De gemberbierplant bestaat uit korrels van wisselende grootte, die zich vermeerderen zolang je ze voedt met suiker en gember. De gist produceert tijdens de fermentatie koolzuur, wat het natuurlijke bruis geeft, terwijl de bacterie voor de friszure toon zorgt. Het samenspel van die twee maakt het verschil met een gewone, kunstmatig koolzuurhoudende frisdrank: hier ontstaat het bruis op natuurlijke wijze.
Gemberbier maken in grote lijnen
Het basisprincipe is eenvoudig en vraagt weinig: suiker, water, gember en de cultuur zelf.
- Voed de cultuur dagelijks met een beetje suiker en geraspte of gemalen gember.
- Laat de fermentatie op kamertemperatuur verlopen, afgesloten van te veel lucht.
- Zeef na enkele dagen de vloeistof af, voeg citroensap en suikersiroop naar smaak toe en bottel.
- Houd een deel van de korrels achter als starter voor de volgende batch.
Werk bij het bottelen voorzichtig: door de doorgaande fermentatie bouwt zich druk op in de fles. Gebruik flessen die daartegen bestand zijn en laat ze niet te lang en te warm staan.
Een cultuur die blijft groeien
Net als bij yoghurt en zuurdesem geldt: behandel je de gemberbierplant goed, dan blijft hij in leven en groeit hij mee. Je hoeft maar één keer een gezonde cultuur in huis te halen om er telkens opnieuw gemberbier mee te brouwen.
Goed voor jouw darmen?
Of gemberbier ook bij jóu goed valt, verschilt per persoon. Gember kan de spijsvertering juist kalmeren, maar let op de suiker, het koolzuur en de van nature aanwezige histamine, waar gevoelige darmen op kunnen reageren. Niet iedereen reageert hetzelfde: lees op Gefermenteerde voeding en je darmflora waar je rekening mee kunt houden om te ontdekken of het bij je past.
Wil je onze begeleiding bij het herstellen van je darmklachten? Plan dan gratis en vrijblijvend een kennismakingsgesprek. We denken graag met je mee. Het gesprek duurt 30 minuten: we kijken waar je staat, wat je hebt geprobeerd en of onze begeleiding passend is. Het levert je altijd iets op.
