Je hebt last van obstipatie. Misschien merk je dat je ontlasting moeilijk op gang komt, dat je dagen niet naar het toilet kunt of dat je afhankelijk bent van laxeermiddelen. Soms krijg je dan de diagnose ‘luie darm’. Maar wat betekent dat eigenlijk?
Hoe je darmen horen te werken
In je darmen hoort een ritme te zitten. Een golfbeweging die ervoor zorgt dat de voedselmassa langzaam door je darmen wordt voortbewogen richting de endeldarm. Dit noemen we peristaltiek. Zolang dit ritme goed verloopt, merk je daar weinig van. Maar wanneer die beweging vertraagt, blijft de darminhoud langer in je darmen aanwezig. En dat ga je merken. Je ontlasting komt minder makkelijk op gang en kan zich ophopen.
De rol van serotonine
De beweging van je darmen ontstaat niet vanzelf. Deze wordt aangestuurd vanuit je zenuwstelsel en is afhankelijk van verschillende factoren, zoals stoffen die je lichaam zelf aanmaakt en de voedingsstoffen die je binnenkrijgt. Één van die stoffen is serotonine.
Serotonine staat bekend als de stof die invloed heeft op je stemming. Bij een tekort aan serotonine kan iemand zich somber of depressief voelen.
Serotonine speelt ook een belangrijke rol in de aansturing van je darmen. Wanneer de balans goed is, bewegen je darmen zoals ze horen te bewegen. Maar wanneer er te weinig serotonine beschikbaar is, kan die beweging vertragen en wordt het lastiger om je ontlasting kwijt te raken.
Oorzaken van een verstoring
Er zijn verschillende factoren die een rol kunnen spelen bij een verstoring van serotonine in je lichaam en daarmee bij het ontstaan van obstipatieklachten die kunnen leiden tot de diagnose ‘luie darm’.
Stress
Één van de meest voorkomende factoren is stress. Wanneer je lichaam langdurig onder spanning staat, heeft dat direct invloed op hoe je lichaam functioneert. Dit heeft ook een negatieve invloed op de aanmaak en balans van stoffen zoals serotonine.
Het microbioom
Daarnaast speelt je microbioom een belangrijke rol. In je darmen leven miljarden bacteriën die betrokken zijn bij allerlei processen in je lichaam. Één van die processen is de aanmaak van serotonine. Een groot deel van de serotonine die je lichaam gebruikt, wordt namelijk in je darmen geproduceerd.
Wanneer de balans tussen deze bacteriën verstoord raakt, bijvoorbeeld door een eenzijdig voedingspatroon, langdurige stress of het gebruik van antibiotica, kan dit proces minder goed verlopen. Je hebt dan minder serotonine tot je beschikking, wat kan leiden tot klachten zoals een somber gevoel en een verminderde darmbeweging, waardoor obstipatie kan ontstaan.
Omzettingen in het lichaam
Ook de omzetting van voedingsstoffen speelt hierin een belangrijke rol. Je lichaam heeft bepaalde vitamines en mineralen nodig om serotonine aan te maken en actief te maken. Als deze ontbreken, of als je lichaam ze minder goed kan omzetten, kan dit leiden tot een tekort.
Genetische aanleg
Daarnaast zijn er mensen bij wie dit proces van nature minder goed verloopt. Door genetische aanleg kan het lichaam minder efficiënt zijn in het omzetten van stoffen zoals foliumzuur en vitamine B12. Deze zijn beide nodig voor de aanmaak en activatie van serotonine.
Afhankelijk van de ernst van deze genetische aanleg is het mogelijk dat iemand al vanaf jonge leeftijd klachten ervaart. Denk aan obstipatie, een somber gevoel of slaapproblemen, omdat serotonine ook een belangrijke rol speelt in het slaap–waakritme en daarmee in je natuurlijke bioritme.
Jeroen heeft zelf genetisch onderzoek laten doen. Daaruit bleek dat zijn lichaam minder goed in staat is om vitamine B11 en vitamine B12 om te zetten. Dit zijn belangrijke stoffen die betrokken zijn bij de aanmaak en activatie van serotonine. Bij hem leidde dit niet zozeer tot obstipatieklachten, maar wel tot periodes waarin hij zich somber voelde. En soms zelfs het gevoel had dat hij ziels alleen op de wereld was, zonder dat daar een duidelijke aanleiding voor was.
Waarom je klachten blijven bestaan
Wanneer er geen duidelijke medische oorzaak wordt gevonden voor obstipatie, wordt vaak de term “luie darm” gebruikt. Maar in werkelijkheid is dat geen verklaring. Het is een beschrijving van wat er gebeurt.
Je darmen bewegen trager, maar de vraag blijft waarom.
En juist daar gaat het vaak mis. Wanneer je te horen krijgt dat je darmen ‘lui’ zijn, ontstaat al snel het idee dat je er weinig aan kunt doen. Dat je moet leren leven met de klachten en dat oplossingen vooral bestaan uit vezels en laxeermiddelen.
Deze middelen kunnen helpen om de ontlasting in beweging te krijgen, maar ze lossen niet op waarom je darmen trager werken. Je blijft dus doen wat tijdelijk werkt, terwijl de onderliggende oorzaak buiten beeld blijft.
Je bent dan niet bezig met het oplossen van het probleem, maar met het in beweging houden van het symptoom.
Wat dit betekent voor jouw klachten
Wat je in dit verhaal hebt kunnen lezen, is dat obstipatie zelden één duidelijke oorzaak heeft. Het is vaak een samenspel van factoren, zoals stress, de samenstelling van je microbioom, de stoffen die je lichaam nodig heeft om goed te kunnen functioneren en in sommige gevallen genetische aanleg. Dat betekent ook dat er niet één simpele oplossing is die voor iedereen werkt.
Maar nog belangrijker: het betekent dat je darmen niet zomaar “lui” zijn. Er speelt iets onderliggends dat invloed heeft op hoe jouw darmen functioneren, waardoor ze nu niet werken zoals ze moeten.
Wanneer je dat begint te begrijpen, verandert ook de manier waarop je naar je klachten kijkt. Je bent dan niet alleen meer bezig met wat je klachten tijdelijk dragelijk maakt, maar gaat ook kijken naar wat jouw lichaam nodig heeft om weer in balans te komen.
Tot slot
Zonder inzicht in de onderliggende oorzaak wordt er vaak gekozen voor symptoombestrijding, zoals laxeermiddelen, vezels of klysmata. Dat kan tijdelijk verlichting geven, maar verandert niets aan de reden waarom je klachten zijn ontstaan.
Obstipatie ontstaat zelden zomaar. Pas wanneer je kijkt naar wat er onderliggend speelt, kun je begrijpen waarom je klachten zijn ontstaan en wat er nodig is om ze aan te pakken.
En misschien nog wel het belangrijkste: wanneer je met deze verschillende factoren aan de slag gaat, is het mogelijk om van een ‘luie darm’ weer een actieve, goed werkende darm te maken. Zonder dat je afhankelijk blijft van hulpmiddelen om je ontlasting op gang te krijgen.
Wil je weten wat wij voor je kunnen betekenen? Lees dan meer over onze persoonlijke begeleiding.
